Let’s travel together.

Khai quốc công nhần nhà Tiền Lý: Thái sư Tinh Thiều

87

Theo sách “Đại Việt sử ký toàn thư”, những người luôn sát cánh với Lý Bôn (Lý Bí) trong cuộc chiến đấu ngoan cường và gian khổ nhằm đánh đuổi quân Lương ra khỏi bờ cõi có khá nhiều tướng lĩnh xuất sắc, trong đó, nổi bật hơn cả là Triệu Quang Phục (tức Triệu Việt Vương), Triệu Túc, Phạm Tu và Tinh Thiều cùng một số nhân vật giàu tài năng khác. Vì thế, Tinh Thiều đã trở thành công thần khai quốc nhà Tiền Lý. Ông có công giúp Lý Nam Đế lập ra nước Vạn Xuân và tử trận trong cuộc chiến chống quân Lương năm 545. Tinh Thiều là người Sơn Tây (Hà Nội hiện nay), cùng quê với Lý Nam Đế.

Ngay từ lúc còn rất trẻ, Tinh Thiều đã nổi tiếng là người võ nghệ cao cường và văn hay chữ tốt nên được người đương thời không ngớt lời khen tụng. Theo sách “Đại Việt sử ký toàn thư” thì chính Tinh Thiều cũng tự thấy mình có tài nên đã không quản đường xa dặm dài, lặn lội sang tận kinh đô của nhà Lương là Kiến Khang (nay thuộc thành phố Nam Kinh, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc) xin dự thi để mong được bổ nhiệm làm quan. Đến Kiến Khang, ông đã chứng tỏ được tài năng thực sự của mình, nhưng quan Lại bộ Thượng thư của nhà Lương khi đó là Sài Tốn cho rằng, họ Tinh trước đó chưa từng có ai hiển đạt, tức là không thuộc vào hàng sĩ tộc, nên chỉ bổ cho Tinh Thiều chức gác cổng ở cửa Quảng Dương.

Vì quá nhục nhã và uất hận đối với triều đình nhà Lương, Tinh Thiều lập tức bỏ về và quyết chí tìm cách trả thù quân Lương. Tinh Thiều hồi hương đúng vào lúc Lý Bôn cũng vì quá bất mãn với chế độ sĩ tộc của chính quyền đô hộ nhà Lương mà từ bỏ chức Giám quân ở châu Cửu Đức để trở về quê chiêu tập hào kiệt và nhân dân vùng dậy giành quyền tự chủ cho đất nước, nên Tinh Thiều đã hăng hái ra giúp sức. Tinh Thiều có mặt bên cạnh Lý Bôn ngay trong buổi đầu trứng nước của quá trình chuẩn bị này và ông đã trở thành một trong những chỗ dựa quan trọng nhất của Lý Bôn.

Bộ tham mưu do ông điều khiển rất đắc lực; lo tuyên truyền, vận động dân chúng cùng chống giặc Lương, cự quân Lâm Ấp nhằm giành độc lập tự chủ cho dân tộc. Năm Tân Dậu (541), cuộc khởi nghĩa thành công, ông là một tướng văn được Lý Nam Đế hết mực trọng vọng. Ông hết lòng sửa sang việc chính trị, giúp nhà Lý thu phục lòng dân, giữ yên mối nước, xây nền độc lập dân tộc.Trong bộ máy chỉ huy của cuộc khởi nghĩa do Lý Bôn phát động và lãnh đạo, Tinh Thiều lãnh trách nhiệm soạn thảo mọi văn kiện và giấy tờ. Nhờ có văn võ song toàn lại lập được nhiều công lao trong cuộc chiến đấu đánh đuổi quân đô hộ nhà Lương, cho nên vào năm 544, khi Lý Bôn lên ngôi hoàng đế và xưng là Lý Nam Đế, Tinh Thiều được phong làm Thái sư, đứng đầu các quan trong triều.

Qua 3 năm chiến đấu, 3 lần đánh bại quân Lương, lại đánh đuổi quân Lâm Ấp xâm lấn phía nam; năm 544, Lý Bôn tự xưng làm hoàng đế, rồi đặt niên hiệu, lập trăm quan, dựng quốc hiệu là Vạn Xuân, đóng đô ở vùng cửa sông Tô Lịch (Hà Nội). Trong những người phò tá, Tinh Thiều đứng đầu các quan văn với chức Thái sư, Phạm Tu đứng đầu các tướng võ, Triệu Túc làm thái phó. Theo sử gia Nguyễn Khắc Thuần, Tinh Thiều tham chiến trong trận chống quân Lương do Trần Bá Tiên và Dương Phiêu chỉ huy năm 545 và bị tử trận cùng Phạm Tu và Triệu Túc. Thành Gia Ninh vỡ, gần như toàn bộ tướng lĩnh và quan lại cao cấp nhất của nước Vạn Xuân bị mất trong trận thua này, Lý Nam Đế phải rút về quận Tân Xương tổ chức lại lực lượng chiến đấu.

Sau đó, Lý Nam Đế ở động Khuất Liêu (548), Triệu Quang Phục thay Lý Nam Đế nắm binh quyền tiếp tục kháng chiến đến thắng lợi cuối cùng. Triệu Quang Phục là con của Thái phó Triệu Túc, người huyện Chu Diên và là một trong những cận thần của Lý Bí. Triệu Quang Phục cùng cha theo Lý Nam Đế khởi nghĩa từ ngày đầu (541), có công lao đánh đuổi quân Lương về nước, được trao chức Tả tướng quân nước Vạn Xuân. Sau khi đánh tan quân Lương, Triệu Việt Vương tự xưng làm vua nước Vạn Xuân, đóng đô ở thành Long Biên, Hà Nội.

Lời bàn:

Lý Bí là người Việt Nam đầu tiên tự xưng là hoàng đế. Như vậy, bắt đầu từ Lý Nam Đế thì Nam đế ngang hàng với Bắc đế. Đồng thời, ông cũng cho bãi bỏ chính sóc (lịch) của nhà Lương và soạn ra lịch riêng của người Nam. Cũng chính Lý Nam Đế đã đặt cho Vạn Xuân và triều đại mới một niên hiệu riêng, đó là Đại Đức. Và tất cả những việc xưng đế, định niên hiệu riêng, đúc tiền riêng, lấy Nam đối chọi với Bắc… đã nói lên sự trưởng thành của ý thức dân tộc, lòng tự tin vững chắc ở khả năng tự mình vươn lên, phát triển một cách độc lập của người dân Đại Việt. Đó là sự ngang nhiên phủ định quyền “bá chủ thiên hạ” của các hoàng đế phương Bắc, vạch rõ sơn hà, cương vực. Và điều quan trọng hơn nữa là những việc làm của Lý Bí đã khẳng định dứt khoát rằng nòi giống Việt phương Nam là một thực thể độc lập, là chủ nhân của một đất nước và nhất quyết giành quyền làm chủ vận mệnh của dân tộc mình.

Tất nhiên là một mình Lý Bí không thể làm nên điều đó, mà phải có sự giúp sức đắc lực của những con người có trí tuệ, bản lĩnh như Triệu Quang Phục, Triệu Túc, Phạm Tu và Tinh Thiều. Đặc biệt, với cương vị là người đứng đầu bách quan trong triều, Tinh Thiều đã có những đóng góp to lớn cho cuộc khởi nghĩa của Lý Bí đi đến thành công, cũng như sự ra đời của nhà nước Vạn Xuân. Chính vì vậy mà tên tuổi, sự nghiệp của ông được lưu danh muôn thuở, được hậu thế tôn vinh và noi gương trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc chủ quyền của Tổ quốc.

Leave A Reply

Your email address will not be published.